Gmina prowadzi kontrole domowych palenisk

Kontrole obejmują nieruchomości, w których używa się kotłów, pieców, kominków i innych urządzeń opalanych paliwem stałym, takim jak drewno, węgiel czy pellet. Pracownicy Urzędu Gminy Jedlicze posiadają imienne legitymacje służbowe oraz upoważnienia wydane przez burmistrza.

Sprawdzane jest, czy mieszkańcy nie spalają odpadów, jakiej jakości paliwa stosują, z jakiego źródła ciepła korzystają i czy przestrzegają zapisów Programu ochrony powietrza dla strefy podkarpackiej. Kontrole mają przede wszystkim charakter doradczy i edukacyjny.

Podczas kontroli należy okazać dokumentację urządzenia grzewczego oraz dowód zakupu węgla wraz ze świadectwem jakości. Urząd przypomina również o obowiązkach wynikających z uchwały antysmogowej dla województwa podkarpackiego.

Instalacje grzewcze używane przez ponad 10 lat od daty produkcji lub takie, które nie mają tabliczki znamionowej, należało wymienić do 1 stycznia 2022 r. Dla instalacji eksploatowanych od 5 do 10 lat termin wymiany upłynął 1 stycznia 2024 r., a dla używanych krócej niż 5 lat przypadał na 1 stycznia 2026 r.

Do 1 stycznia 2028 r. należy wymienić kotły spełniające wymogi emisyjne klas 3 i 4 normy PN-EN 303-5:2012. Wiek kotła ustala się w odniesieniu do 2 czerwca 2018 r., czyli dnia wejścia w życie uchwały antysmogowej, a nie na podstawie jego obecnego wieku.

Gmina wyjaśnia, że kocioł bezklasowy, który 2 czerwca 2018 r. miał 10 lat, należało wymienić do 1 stycznia 2022 r. Jeśli w tym dniu miał 9 lat, termin wymiany upływał 1 stycznia 2024 r. Wiek kotła można sprawdzić w jego dokumentacji lub na tabliczce znamionowej.

Kotły na węgiel lub drewno 5. klasy można użytkować bezterminowo. Od 1 stycznia 2023 r. ogrzewacze pomieszczeń, w tym kominki, mogą być używane tylko wtedy, gdy spełniają wymagania ekoprojektu albo mają sprawność cieplną wynoszącą co najmniej 80 proc.

Zakaz obejmuje węgiel brunatny i paliwa wyprodukowane z jego wykorzystaniem, a także muły i flotokoncentraty węglowe oraz mieszanki wytworzone z ich użyciem. Nie wolno palić również paliwami, w których udział drobnego węgla kamiennego lub brunatnego o ziarnach 0–3 mm przekracza 15 proc., ani paliwami o uziarnieniu poniżej 5 mm i zawartości popiołu powyżej 12 proc.

Zakazane jest także spalanie biomasy stałej o wilgotności przekraczającej 20 proc. Drewno przed spaleniem powinno być sezonowane przez co najmniej 2 lata.

Za naruszenie przepisów uchwały antysmogowej grozi mandat do 500 zł lub grzywna do 5 000 zł. Udaremnianie lub utrudnianie kontroli dotyczącej ochrony środowiska jest zagrożone karą pozbawienia wolności na podstawie art. 225 kodeksu karnego.

Obowiązek prowadzenia kontroli gminy otrzymały na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podstawą są również uchwała Nr LII/869/18 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa podkarpackiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, tzw. „uchwała antysmogowa”, oraz uchwała Nr XXVII/463/20 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 września 2020 r.

Uchwała Nr XXVII/463/20 określa „Program ochrony powietrza dla strefy podkarpackiej – z uwagi na stwierdzone przekroczenie poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM 10, poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM 2,5 oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu wraz z Planem Działań Krótkoterminowych”. Kolejną podstawą jest uchwała Nr LXIX/1184/23 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 21 grudnia 2023 r., zmieniająca tę uchwałę.

Gmina Jedlicze jest partnerem projektu „Skuteczne wdrożenie programu ochrony powietrza dla województwa podkarpackiego z uwzględnieniem problemu ubóstwa energetycznego: „Podkarpackie – żyj i oddychaj” - LIFE22-IPE-PL-LIFE Podkarpackie/101103531. Gminni doradcy ds. powietrza i energii mają wspierać mieszkańców w sprawach ochrony powietrza, pomagać w wymianie „kopciuchów”, doradzać w termomodernizacji budynków i wskazywać możliwości uzyskania dofinansowania oraz doboru instalacji OZE do domu lub gminy.

Mieszkańcy mogą też skorzystać z punktu konsultacyjno-informacyjnego „Czyste Powietrze”, czynnego w poniedziałki w godz. 9–17 oraz w środy w godz. 7–9. Więcej informacji można uzyskać w Referacie Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska UG Jedlicze, pokój nr 8 lub pod numerem tel. 13 44 847 30.

_{Źródło: Urząd Gminy Jedlicze}